نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• علی غضنفری ¹
• علی خلجی ²

¹ دانشیارگروه آموزشی علوم قرآن و حدیث. دانشگاه علوم و معارف قرآن تهران. ایران.

² دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآنی، مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا(ص)

چکیده

تقویت معنویت از جمله آرمان‌های اولیه بشری در تمام و آیین‌ها و نیز ادیان ابراهیمی است. این مهم در آخرین دین الهی و قرآن‌کریم به شیوه‌های مختلف مطرح شده است. این مقاله به بررسی تحلیلی مفهوم توحید افعالی در پرتو آیات قرآن‌کریم و تبیین نقش بنیادین آن در تقویت و ارتقای فضائل معنوی کلیدی همچون توکل، صبر و عدل در انسان می‌پردازد. هدف پژوهش، روشن ساختن چگونگی تاثیر این اصل اعتقادی بر شکل‌دهی به شخصیت معنوی فرد و هدایت او به سوی زندگی مبتنی بر آرامش، اعتماد و استقامت در برابر مشیت الهی است. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی، با استخراج و دسته‌بندی آیات مرتبط با توحید افعالی و اقسام آن از قبیل توحید حاکمیت، خالقیت، رازقیت، شفاعت، ربوبیت، مالکیت و ولایت، به تحلیل این آموزه‌ها و ارتباط میان آن‌ها پرداخته است. بدین منظور از تفاسیر معتبر و منابع روایی برای تبیین عمیق‌تر مفاهیم استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که توحید افعالی، به معنای یگانگی خداوند در تدبیر و اجرای همه امور، زیربنای اصلی فضائل سه گانه مورد بحث است. درک اینکه تمام وقایع، چه خیر و چه شر، با اذن و اراده الهی رخ می‌دهند، بستر ساز توکل حقیقی بر خداوند می‌شود؛ چرا که انسان تمام امور را به کارگزار مطلق و حکیم واگذار می‌کند. همچنین، این باور، توانایی صبر در برابر سختی‌ها و ناملایمات زندگی با علم به اینکه همه چیز در جهت حکمت الهی است، افزایش می‌دهد. علاوه بر این، توحید افعالی، مبنای فهم صحیح از عدل الهی است؛ زیرا وقتی تمام افعال به خدا نسبت داده می‌شوند، قضاوت‌ها و اعمال او عین عدل و حکمت تلقی می‌گردد و این درک، فرد را به سوی رعایت عدل در روابط انسانی سوق می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

• توحید افعالی
• کلام
• اخلاق اسلامی
• معنویت
• قرآن کریم

عنوان مقاله [English]

Studying the concept of monotheism of actions in the Holy Quran and its role in promoting spiritual factors

نویسندگان [English]

• ali ghazanfari ¹
• ali khalaji ²

¹ Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, University of Quranic Sciences and Education, Tehran, Iran.

² Master's degree in Quranic Sciences, lecturer in the Islamic Studies Department at Khatam Al-Anbiya Air Defense University

چکیده [English]

Strengthening spirituality is one of the primary human aspirations in all religions and Abrahamic religions. This issue has been raised in various ways in the last divine religion and the Holy Quran. This article analyzes the concept of Tawhid al-Afali in the light of the verses of the Holy Quran and explains its fundamental role in strengthening and promoting key spiritual virtues such as trust, patience and justice in humans.The aim of the research is to clarify how this principle of belief affects the formation of an individual's spiritual personality and guides him towards a life based on peace, trust, and perseverance in the face of divine providence. The present research, relying on the descriptive-analytical method, has analyzed these teachings and the relationship between them by extracting and categorizing verses related to the monotheism of actions and its types, such as the monotheism of sovereignty, creation, provision, intercession, lordship, ownership, and wilayah.For this purpose, authentic interpretations and narrational sources have been used to explain the concepts in more depth. The findings of this research show that the monotheism of actions, meaning the oneness of God in planning and implementing all matters, is the main foundation of the three virtues in question. Understanding that all events, whether good or evil, occur by divine permission and will, provides the basis for true trust in God;Because man entrusts all matters to the absolute and wise agent. Also, this belief increases the ability to be patient in the face of the hardships and adversities of life with the knowledge that everything is in the direction of divine wisdom.In addition, the monotheism of actions is the basis for a correct understanding of divine justice, because when all actions are attributed to God, Her judgments and actions are considered to be the same as justic

کلیدواژه‌ها [English]

• Monotheism of actions
• theology
• Islamic ethics
• Spirituality
• the Holy Quran