نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• علی بابایی ¹
• ناصر فروهی ¹
• مریم قلی پور ²

¹ دانشگاه تبریز

² دانشگاه سراسری تبریز

چکیده

مسئله بساطت حق تعالی از زمره‌ی مهمترین مباحث الهیاتی و معرفتی در اندیشه اسلامی بوده و پایه بحث در باب بسیاری دیگر از موضوعات از جمله توحید، صفات و افعال الهی است. در الهیات اسلامی هم متکلمان و هم فلاسفه در آثار خود بحث‌های جامعی در این راستا ترتیب داده و به تبیین و اثبات بساطت حق تعالی پرداخته‌اند. در این بین، حکیم زنوزی با بهره‌گیری از آموزه‌های حکمت متعالیه و بر مبنای اصالت وجود به بحث در این‌باره پرداخته و کمال توحید و یقین کامل به وحدانیت خداوند را مشروط به نفی مطلق هرگونه کثرت از ذات الهی دانسته و در این راستا، بساطت را به معنای عدم ترکیب و تجزیه‌ناپذیری در نظر داشته است. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی سعی بر این است تا به بررسی مسئله بساطت ذات الهی از منظر حکیم زنوزی پرداخته شود و تبیین و تحلیل وی و همچنین ادله وی در اثبات این مسئله مورد واکاوی قرار گیرد و نهایتاً ارتباط این مسئله با دیگر مسائل الهی و فلسفی از منظر وی روشن گردد. از منظر حکیم زنوزی، تمام کمالات و وجدانات موجود در مراتب مختلف وجود امکانی، به نحو کامل و جامع در مقام وجوب وجود حضور دارند. این حضور، به صورت بساطت و وحدت بى‌شائبۀ کثرت است؛ بدین‌معنا که این وجدانات، در ذات بسیط الهی، بدون هیچگونه کثرت و تفرقی، جمع شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

• حق تعالی
• بساطت
• حکیم زنوزی
• حکمت متعالیه
• اصالت وجود

عنوان مقاله [English]

The Problem of the Simplicity of the Essence of God Almighty from the Perspective of Hakim Zanuzi: Analysis and Explanation

نویسندگان [English]

• Ali Babaei ¹
• naser forouhi ¹
• Maryam Golipour ²

¹ tabriz of university

² Yniversity of Tabriz

چکیده [English]

The issue of the simplicity of God Almighty is one of the most important theological and epistemological issues in Islamic thought and is the basis for discussions on many other topics, including monotheism, divine attributes, and actions. In Islamic theology, both theologians and philosophers have organized comprehensive discussions in this regard in their works and have explained and proven the simplicity of God Almighty. In the meantime, Hakim Zanuzi, using the teachings of transcendental wisdom and based on the originality of existence, has discussed this issue and considered the perfection of monotheism and complete certainty in the unity of God to be conditional on the absolute negation of any plurality of the divine essence, and in this regard, he has considered simplicity to mean non-combination and indivisibility. In this article, an attempt is made to examine the issue of the simplicity of the divine essence from the perspective of the sage Zanuzi, using a descriptive-analytical method, and to examine his explanation and analysis, as well as his evidence in proving this issue, and finally to clarify the relationship of this issue with other divine and philosophical issues from his perspective. From the perspective of the sage Zanuzi, all perfections and consciousnesses existing in different levels of possible existence are present in a complete and comprehensive manner as a necessity of existence. This presence is in the form of simplicity and unity without any multiplicity; in the sense that these consciousnesses are gathered in the simple divine essence, without any multiplicity or division.

کلیدواژه‌ها [English]

• Almighty God
• simplicity
• Zenozi sage
• transcendental wisdom
• originality of existence