دوفصلنامه کلام پژوهی

لینک نشریه در کمیسیون نشریات وزارت عتف

اطلاعات دوفصلنامه کلام پژوهی

  • صاحب امتیاز: موسسه آموزش عالی نورالزهرا(س) زنجان
  • رتبه نشریه: علمی پژوهشی(ب)
  • ناشر: موسسه آموزش عالی نورالزهرا(س) زنجان
  • دوره انتشار: دوفصلنامه
  • حوزه‌های انتشار:
    کلام عقلی
    کلام نقلی
    کلام امامیه
    کلام تطبیقی
    مسائل جدید کلامی
    کلام کاربردی
    مسائل تطبیقی فلسفی و کلامی
    مسائل کلامی بین رشته ای(فلسفی-تفسیری-عرفانی و علوم تجربی)
  • دسترسی به مقالات: دسترسی آزاد و رایگان (Open Access)
  • نوع داوری: داوری دو مرتبه مخفیانه (بدون انتشار اسامی داوران و مؤلفان)
  • زمان ارزیابی مقالات: حدود 3 ماه
  • هزینه انتشار: دارد
  • مشابهت یابی:سمیم نور
  • ایمیل سردبیر نشریه: mhoseinzadeh@znu.ac.ir

در صورت ارسال نشدن اطلاعات ورود، به سردبیر ایمیل دهید تا کاربری و رمز ارسال گردد.


نویسندگان هنگام ارسال مقاله لازم است فرم مشخصات نویسندگان، تعهد نامه و تعارض منافع را از بخش راهنمای نویسندگان سایت نشریه دریافت، تکمیل و ارسال نمایند.

همچنین لازم است فایل مشابهت یابی شده مقاله را از پایگاه اینترنتی «سمیم نور» دریافت و پیوست کنند.

مقاله پژوهشی
1. تبیین مولفه های توحید ذاتی خداوند در پرتو ضرورت ازلی وجود و برخی لوازم وجود شناختی آن با محوریت اصول و مبانی حکمت متعالیه

سعید فامیل دردشتی؛ علیرضا کهنسال؛ سیدمرتضی حسینی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1151.1138

چکیده
  هدف این نوشتار آن است که با تحلیل و تبیین اصل «ضرورت ازلیۀ حقیقت وجود» به کارکرد این اصل در تبیین مؤلفه‌های توحید ذاتی بپردازد. «ضرورت ازلیۀ حقیقت وجود» که منطبق بر وجود واجب‌تعالی است، بدین معناست که حقیقت وجود یا همان واجب‌تعالی، مقید، متحیث و مشروط به هیچ قید، حیثیت و شرطی نمی‌باشد و «مطلق علی الاطلاق» است. «عدم ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. تحلیل معاد جسمانی در تناظر با تحلیل حقیقت وجود انسانی

ابراهیم رستمی؛ عبدالله غلامی؛ سید روح اله دهقان باغی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1138.1134

چکیده
  فهم کیفیت جاودانگی یکی از دغدغه های محققین علم کلام و فلسفه است. بدون تردید تحلیل حقیقت معاد مبتنی بر هستی شناسی حقیقت وجود آدمی است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی،درصدد فهم کیفیت جاودانگی بر اساس هستی شناسی حقیقت انسان است. ملحدانی که انسان را موجودی صرفاً عنصری دانسته، منکر وجود معاد بوده اما موحّدانی که اعتقادی به وجود روح برای انسان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. بررسی انتقادی «نظریه تجلی» در فرقه بهاییت و معنویت سای بابا

محمدحسین کیانی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1192.1145

چکیده
  نظریه تجلی همچون بنیادی برای مشروعیت‌بخشی به رهبران دینی-معنوی حائز اهمیت است. از این‌رو مسئله مقاله حاضر، تحلیل دو قرائت از نظریه تجلی در فرقه بهاییت و معنویت سای بابا است و اینکه این دو خوانش تا چه‌اندازه از اعتبار برخوردار هستند؟ یافته‌های پژوهش که با رویکرد کتابخانه‌ای و به شیوه‌ تحلیلی–انتقادی به دست آمده؛‌ متضمن این ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. بررسی مفهوم توحید افعالی در قرآن‌کریم و نقش آن بر ارتقای عوامل معنوی

علی غضنفری؛ علی خلجی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1252.1159

چکیده
  تقویت معنویت از جمله آرمان‌های اولیه بشری در تمام و آیین‌ها و نیز ادیان ابراهیمی است. این مهم در آخرین دین الهی و قرآن‌کریم به شیوه‌های مختلف مطرح شده است. این مقاله به بررسی تحلیلی مفهوم توحید افعالی در پرتو آیات قرآن‌کریم و تبیین نقش بنیادین آن در تقویت و ارتقای فضائل معنوی کلیدی همچون توکل، صبر و عدل در انسان می‌پردازد. هدف پژوهش، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. تحلیل انتقادی دیدگاه مفسران فریقین درباره مفهوم «خشم خدا» در قرآن کریم؛ بررسی تفسیری و کلامی

کاوس روحی برندق؛ فاطمه سیفعلی ئی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1436.1173

چکیده
  صفات خبری یکی از مسائل چالش‌برانگیز در الهیات اسلامی است که همواره مورد توجه مفسران بوده و بحث‌های مفصلی را در کتب تفسیری به خود اختصاص داده است. پژوهش حاضر با هدف شناخت مفهوم صفت خبری «غضب» و تفاوت آن با معنای انسانی‌اش با رویکردی لغوی و تفسیری و با روش تحلیلی_تطبیقی به بررسی مفهوم «غضب» در آیات قرآن پرداخته است. بررسی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. مسئله بساطت ذات حق تعالی از منظر حکیم زنوزی: تحلیل و تبیین

علی بابایی؛ ناصر فروهی؛ مریم قلی پور

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1481.1180

چکیده
  مسئله بساطت حق تعالی از زمره‌ی مهمترین مباحث الهیاتی و معرفتی در اندیشه اسلامی بوده و پایه بحث در باب بسیاری دیگر از موضوعات از جمله توحید، صفات و افعال الهی است. در الهیات اسلامی هم متکلمان و هم فلاسفه در آثار خود بحث‌های جامعی در این راستا ترتیب داده و به تبیین و اثبات بساطت حق تعالی پرداخته‌اند. در این بین، حکیم زنوزی با بهره‌گیری ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. بررسی انتقادی ایمان‌گرایی کی‌یرکگور از منظر خواجه نصیرالدین طوسی

رهام شرف؛ مرتضی حسین زاده

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2026.2153.1239

چکیده
  این پژوهش به بررسی تطبیقی رویکرد سورن کییرکگور (از سنت مسیحی) و خواجه نصیرالدین طوسی (از سنت اسلامی) نسبت به مسئله کلاسیک رابطه عقل و ایمان می‌پردازد. کییرکگور، با تأکید بر ماهیت پارادوکسیکال و شخصی ایمان و طرح مفاهیمی چون «جهش ایمانی» و «تعلیق امر اخلاقی»، ایمان را در ساحتی فراتر و گاه متعارض با عقل تعریف می‌کند. از دیدگاه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. نقش ایمان در شکل‌گیری فریضه امر به معروف و نهی از منکر در کلام اسلامی

علینقی لزگی؛ جلال ترکاشوند؛ علی وکیلی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1214.1149

چکیده
  فریضه امر به معروف و نهی از منکر یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌های عملی در اندیشه اسلامی است که در عین برخورداری از جایگاه فقهی، ریشه در مبانی کلامی مکاتب مختلف دارد. مقاله حاضر با هدف تبیین و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های پنج مکتب مهم اسلامی (خوارج، اهل حدیث، معتزله، مرجئه و امامیه) در باب این فریضه، به واکاوی تأثیر تلقی‌های متفاوت از چیستی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. تحلیل مفهوم روح در پیوند با امر الهی با تاکید بر دیدگاه علامه طباطبایی

مهشید کرمی؛ فتحیه فتاحی زاده

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.1334.1167

چکیده
  دستیابی به هر هدفی نیازمند شناخت سه چیز است: سیرکننده، مسیر و هدف. رسیدن به نقطه حقیقت هستی نیز از این قاعده مستثنی نیست و سیرکننده یا سالکِ طریق حق باید شناخت جامعی نسبت به خود داشته‌باشد. نظر به اینکه روح، حقیقت وجودی سالکِ سائر است، حرکت در مسیر بندگی بدون معرفتِ روح ممکن نیست. یکی از منابع شناخت روح، مراجعه به قرآن کریم و بررسی دلالی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
10. مولفه‌های گفتگوی ادیان و پیامدهای آن از دیدگاه هانس کونگ

قدرت اله قربانی؛ خلیل رحیمی زاده

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2026.1421.1169

چکیده
  هانس کونگ یکی از متفکران و الهیدانان کاتولیک است که به صلح جهان از ره‌گذر صلح ادیان اندیشیده است. از دید او صلح ملت‌ها بدون صلح ادیان آنها ممکن نیست. صلح ادیان نیز بدون گفتگو و تفاهم ممکن نیست و گفتگو نیز بدون اخلاق جهانی محقق شدنی نیست. بنابراین، صلح جهانی و بقای بشر به اخلاق جهانی گره خورده است. کونگ در جستجوی اشتراکاتی در درون ادیان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
11. مطالعه آرای الاهیاتی سالی مک فیگ: تصاویر ، مدل ها ، مفاهیم و نظریه ها

نورمحمد انصاری؛ مهدی لک زایی

دوره 4، شماره 8 ، بهمن 1404

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2026.1434.1172

چکیده
  چکیدهبیان تقسیم‌بندی‌های تصویر، مدل، مفهوم و نظریه برای فهم روش الاهیاتی مک‌فیگ اساسی می‌باشند. مک‌فیگ، تصویر، مدل، مفهوم و نظریه را به‌منزله مرحله‌ای در فرآیند ایجاد زبان درباره خداوند معرفی می‌کند. تصویر نمونه خاص پیشنهاد‌شده به‌منزله وسیله‌ای برای تفسیر الاهیاتی می‌باشد که در ارتباط با کلام و سخن خدا و مدل تعدادی تصاویر ...  بیشتر

1. بررسی تحلیلی تئودیسه عدل الهی سوئین‌برن و نقد آن از منظر کلام فلسفی امامیه

عبدالله حسینی اسکندیان؛ قربانعلی کریم زاده قراملکی؛ عباس عباسزاده

دوره 3، شماره 6 ، بهمن 1403، ، صفحه 67-90

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.715.1065

چکیده
  مسئله شر از مسائل مهم و بنیادین در تاریخ اندیشه است که همواره محل بحث و تأمل از سوی اندیشمندان با رویکردهای مختلف واقع شده است. اهمیت این مسئله به حدی است که از آن به عنوان "پایگاه الحاد" یاد شده و بسیاری از شبهات ملحدین در انکار وجود خدا و اوصاف مطلق او برخاسته از این مسئله است. ریچارد سوئین‌برن یکی از چهره‌های شاخص فلسفه تحلیلی و الهیات ...  بیشتر

2. واکاوی آموزه‌های دینی به مثابۀ راهبرد بنیادی دستیابی به سلامت روان

فرانک بهمنی

دوره 3، شماره 5 ، شهریور 1403، ، صفحه 241-263

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2024.497

چکیده
  مقدمه: مهمترین وظیفۀ علم کلام تحکیم آموزه‌های دینی در افراد، برای نیل آنان به قرب الهی است. یکی از روش‌های موثر برای رسیدن به این هدف، تبیین کارکردهای آموزه‌های دینی و بیان نتایج استفاده از راهبردهای آن در زندگی فردی و اجتماعی است که موجب یکی شدن دین با ضرورت‌ها و نیازهای افراد می‌گردد؛ سلامت روان اولین و مهمترین ضرورت و نیاز در ...  بیشتر

3. واکاوی مبانی فلسفی خواب و رویا از نگاه ارسطو و کندی

فاطمه اکبرزاده نجار؛ محمد (جلال الدین) ملکی؛ محمد اکبرزاده نجار

دوره 2، شماره 4 ، بهمن 1402، ، صفحه 147-171

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2024.541

چکیده
  خواب و رویا از جمله مسائلی است که فیلسوفان بسیاری در پی آشکار کردن حقیقت آن بَرآمده‌اند. ارسطو با نگاهی طبیعت‌گرایانه، رویا را حاصل خیال و عمل ذهن می‌داند، در حالی که کندی رویا را یکی از راه‌های اتصال به عالم غیب و شهود می‌داند. هر دو فیلسوف تاحدودی با یکدیگر هم‌نظر بوده و جایگاه ظهور رویا را یکی از آثار قوه متخّیله و نتیجه آن می‌دانند، ...  بیشتر

4. باز پژوهی قاعده لطف با تکیه بر پاسخ به شبهات اسباب غیبت در کتاب تئوری امامت در ترازوی نقد

محمد رمضانی؛ وحید فرهادی

دوره 3، شماره 6 ، بهمن 1403، ، صفحه 183-202

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2025.643.1045

چکیده
  امامت از مهم‌ترین مباحث کلامی است؛ متکلمان شیعه، امامت را استمرار نبوت دانسته و با دلایل مختلف، از جمله قاعده لطف، معتقد به وجوب عقلی و علی الله آن شده‌اند. این دیدگاه، مورد هجمه شبهات قرار گرفته است؛ از جمله آثاری که در این زمینه، به طرح اشکالاتی درباره امامت پرداخته، کتاب «تئوری امامت در ترازوی نقد»، تالیف حجت الله نیکویی ...  بیشتر

5. بررسی مسئله تناسخ ملکوتی در نگاه علامه حسن زاده آملی

حسین زارع؛ محمد مهدی حیدری درافشان؛ حسین صمدی به روز؛ علی احمدی

دوره 2، شماره 3 ، مرداد 1402

http://dx.doi.org/10.22034/kalam.2023.432

چکیده
  تناسخ از مسائلی است که مورد توجه ویژه متفکران مسلمان اعم ازفیلسوفان، متکلمان و عارفان بوده است. آنچه در آثار و نوشته های عارفان مسلمان دیده می شود، حکایت از آن دارد که «تناسخ» به معنی بازگشت نفس به بدن انسان و غیر آن محال است، و در این باره ادله مختلفی را ارائه داده اند. عارفان اسلامی بازگشت نفس به بدن برزخی در عالم دیگر را تحت عنوان ...  بیشتر

صاحب امتیاز:
مؤسسه آموزش عالی نورالزهرا (س)

مدیر مسئول:
  زهرا علمی فرد

جانشین سردبیر:
  مرتضی حسین زاده

اعضای هیات تحریریه:
  احمد عابدی آرانی   محسن جاهد   محمدصفر جبرئیلی   محمد جعفری   مرتضی حسین زاده   عسکری سلیمانی امیری   عبدالله صلواتی   یارعلی کرد فیروزجایی   سحر کاوندی   عباس یزدانی

اعضای هیات تحریریه بین المللی:
  علی عبد الحسین عبد الله المظفر   علی اسبر

مدیر داخلی:
  زهرا حاتمی


دوره انتشار: دو فصلنامه

شاپا چاپی: 2981-0450

شاپا الکترونیکی: ‪2981-054X

سامانه مشابه یاب متون علمی همیاب

سامانه مشابه یاب متون علمی همیاب- سینا وب

ابر واژگان